Page 221 - Neuropsychiatric.indd

ั

ในผู้ป่วยรายนี้ แพทย์สั่งหยุดใช้ risperidone และให้การรักษาเฉพาะเจาะจงสาหรบ NMS ด้วย

ั
ในผู้ป่วยรายนี้ แพทย์สั่งหยุดใช้ risperidone และให้การรักษาเฉพาะเจาะจงสาหรบ NMS ด้วย
ในผู้ป่วยรายนี้ แพทย์สั่งหยุดใช้ risperidone และให้การรักษาเฉพาะเจาะจงสาหรบ NMS ด้วย
ั

้
bromocriptine ซึ่งเป็นยาที่มีฤทธิ์ dopamine receptor agonist (รูปที่ 5.1) และใหการรักษาแบบ
ในผู้ป่วยรายนี้ แพทย์สั่งหยุดใช้ risperidone และให้การรักษาเฉพาะเจาะจงสาหรบ NMS ด้วย
ั

bromocriptine ซึ่งเป็นยาที่มีฤทธิ์ dopamine receptor agonist (รูปที่ 5.1) และใหการรักษาแบบ ค าถามใน Naranjo’s algorithm เกณฑ์คะแนน ผลคะแนนประเมิน
้
bromocriptine ซึ่งเป็นยาที่มีฤทธิ์ dopamine receptor agonist (รูปที่ 5.1) และใหการรักษาแบบ
ประคบประคอง โดยใสทอช่วยหายใจเน่องจากการหายใจลมเหลว ใช้ Ringer’s lactat
ั
่
้e solution และ
่
ื
้
่
bromocriptine ซึ่งเป็นยาที่มีฤทธิ์ dopamine receptor agonist (รูปที่ 5.1) และใหการรักษาแบบ
้
ประคบประคอง โดยใสทอช่วยหายใจเน่องจากการหายใจลมเหลว ใช้ Ringer’s lactate solution และ ใช่ ไม่ใช ไม่ทราบ clozapine risperidone
ื
่
่
้
ั
้
ประคบประคอง โดยใสทอช่วยหายใจเน่องจากการหายใจลมเหลว ใช้ Ringer’s lactate solution และ
ื
่
่
้
้
ื
้
norm

ัal saline solution ทดแทนสารนา และแกไขภาวะแทรกซ้อนจากกลามเนอลายสลาย และไตวาย
้
้
ประคบประคอง โดยใสทอช่วยหายใจเน่องจากการหายใจลมเหลว ใช้ Ringer’s lactate solution และ
่
ั
ื
่
้
้

้
ื
้
normal saline solution ทดแทนสารนา และแกไขภาวะแทรกซ้อนจากกลามเนอลายสลาย และไตวาย 3. อาการไม่พึงประสงค์นี้ดีขึ้นเมื่อหยุดยาดังกล่าว หรือเมื่อให้ยาต้านที่ +1 0 0 +1 +1
้
ื
้

้
normal saline solution ทดแทนสารนา และแกไขภาวะแทรกซ้อนจากกลามเนอลายสลาย และไตวาย
เฉียบพลัน ให้ hydralazine ขนาด 25
้มิลลิกรัม รับประทาน 1 เม็ด ทันที และ manidipine ขนาด 20
normal saline solution ทดแทนสารนา และแกไขภาวะแทรกซ้อนจากกลามเนอลายสลาย และไตวาย
ื

้
้
้
้
เฉียบพลัน ให้ hydralazine ขนาด 25 มิลลิกรัม รับประทาน 1 เม็ด ทันที และ manidipine ขนาด 20 จ าเพาะเจาะจง (specific antagonist) หรือไม่ ้
เฉียบพลัน ให้ hydralazine ขนาด 25 มิลลิกรัม รับประทาน 1 เม็ด ทันที และ manidipine ขนาด 20
่
้
ื
มิลลิกรัม รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง เพอลดความดันโลหิต ให้ยา paracetamol เพอลดไข และ
ื่
ค าอธบาย แพทย์สั่งหยุด clozapine และ risperidone และใหการ
ิ
เฉียบพลัน ให้ hydralazine ขนาด 25 มิลลิกรัม รับประทาน 1 เม็ด ทันที และ manidipine ขนาด 20
้
ื
่
ื่
มิลลิกรัม รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง เพอลดความดันโลหิต ให้ยา paracetamol เพอลดไข และ ้ รักษา NMS จากนั้นผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น
่
ื
ื่
มิลลิกรัม รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง เพอลดความดันโลหิต ให้ยา paracetamol เพอลดไข และ
ให้ Berodual nebulizer ขยายหลอดลม
®
มิลลิกรัม รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง เพอลดความดันโลหิต ให้ยา paracetamol เพอลดไข และ
ให้ Berodual ® ® nebulizer ขยายหลอดลม ื่ ่ ื ้ 4. อาการไม่พึงประสงค์ดังกล่าวเกิดขึ้นอีกเมื่อเริ่มให้ยาใหม่หรือไม่ +2 -1 0 0 0
ให้ Berodual nebulizer ขยายหลอดลม
แผนการรักษาระยะยาวส าหรับการเริ่มกลับมาใช้ risperidone คือ เริ่มด้วยขนาดยาที่ต่ า และค่อย ๆ
®
ให้ Berodual nebulizer ขยายหลอดลม
แผนการรักษาระยะยาวส าหรับการเริ่มกลับมาใช้ risperidone คือ เริ่มด้วยขนาดยาที่ต่ า และค่อย ๆ
ิ
แผนการรักษาระยะยาวส าหรับการเริ่มกลับมาใช้ risperidone คือ เริ่มด้วยขนาดยาที่ต่ า และค่อย ๆ
ปรับเพิ่มขนาดยาอย่างช้า ๆ และติดตามประเมินอาการประมาณ 2 สัปดาห์ หลังเริ่มใช้ยาชนิดรับประทาน (รูป ค าอธบาย ไม่ทราบเนื่องจากยังไม่มีการให้ยาซ้ าอีก แต่ผู้ป่วยรายนี้
แผนการรักษาระยะยาวส าหรับการเริ่มกลับมาใช้ risperidone คือ เริ่มด้วยขนาดยาที่ต่ า และค่อย ๆ
ปรับเพิ่มขนาดยาอย่างช้า ๆ และติดตามประเมินอาการประมาณ 2 สัปดาห์ หลังเริ่มใช้ยาชนิดรับประทาน (รูป จ าเป็นต้องได้รับ risperidone ซึ่งต้องเริ่มในขนาดต่ า
ปรับเพิ่มขนาดยาอย่างช้า ๆ และติดตามประเมินอาการประมาณ 2 สัปดาห์ หลังเริ่มใช้ยาชนิดรับประทาน (รูป
ที่ 5.1) เนื่องจากมีโอกาสเกิด NMS ซ้ าได้ภายในระยะเวลาดังกล่าว
ปรับเพิ่มขนาดยาอย่างช้า ๆ และติดตามประเมินอาการประมาณ 2 สัปดาห์ หลังเริ่มใช้ยาชนิดรับประทาน (รูป
ที่ 5.1) เนื่องจากมีโอกาสเกิด NMS ซ้ าได้ภายในระยะเวลาดังกล่าว 5.ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นสามารถเกิดจากสาเหตุอื่น (นอกเหนือจากยา) -1 +2 0 +2 +2
ที่ 5.1) เนื่องจากมีโอกาสเกิด NMS ซ้ าได้ภายในระยะเวลาดังกล่าว
ที่ 5.1) เนื่องจากมีโอกาสเกิด NMS ซ้ าได้ภายในระยะเวลาดังกล่าว ของผู้ป่วยได้หรือไม่
-
- Bromocriptine (2.5) Bromocriptine (2.5) ค าอธิบาย ไม่มีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วม

- - Bromocriptine (2.5) Bromocriptine (2.5) Bromocriptine (2.5) 1 tab q 24 h Off

1 tab q 12 h
Bromocriptine (2.5) Bromocriptine (2.5)

1 tab q 8 h
Bromocriptine (2.5) Bromocriptine (2.5) Bromocriptine (2.5) 1 tab q 24 h Off Off 6. ปฏิกิริยาดังกล่าวเกิดขึ้นอีก เมื่อให้ยาหลอกหรือไม่ -1 +1 0 0 0
1 tab q 12 h

Bromocriptine (2.5) 1 tab q 24 h Off
Bromocriptine (2.5) 1 tab q 24 h
1 tab q 8 h
1 tab q 12 h
1 tab q 8 h 1 tab q 12 h ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการให้ยาหลอก
1 tab q 8 h

ื

ั
้

ิ
ื
วันที่ 1 วันที่ 2-4 วันที่ 5 วันที่ 6-11 วันที่ 12 7. สามารถตรวจวดปรมาณยาไดในเลือด (หรอของเหลวอ่น) ใน +1 0 0 0 0

วันที่ 1 วันที่ 2-4 วันที่ 5 วันที่ 6-11 วันที่ 12

วันที่ 1 วันที่ 2-4 วันที่ 5 วันที่ 6-11 วันที่ 12 ปริมาณความเข้มข้นที่เป็นพิษหรือไม่
วันที่ 1 วันที่ 2-4
วันที่ 5
วันที่ 6-11
วันที่ 12
ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการวัดระดับยาในเลือด
รูปที่ 5.1 การรักษาด้วย bromocriptine ส าหรับแก้ไขภาวะ neuroleptic malignant syndrome
รูปที่ 5.1 การรักษาด้วย bromocriptine ส าหรับแก้ไขภาวะ neuroleptic malignant syndrome 8. ปฏิกิริยารุนแรงขึ้น เมื่อเพิ่มขนาดยาหรือลดความรุนแรงลงเมื่อลด +1 0 0 0 0
รูปที่ 5.1 การรักษาด้วย bromocriptine ส าหรับแก้ไขภาวะ neuroleptic malignant syndrome

รูปที่ 5.1 การรักษาด้วย bromocriptine ส าหรับแก้ไขภาวะ neuroleptic malignant syndrome ขนาดยาหรือไม่

4) การประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากยา
4) การประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากยา
4) การประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากยา
4) การประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากยา
ยาที่ควรประเมิน คือ clozapine และ risperidone ผลการประเมนความสัมพนธ์ระหว่างยาที่สงสัย
ิ
ั
ยาที่ควรประเมิน คือ clozapine และ risperidone ผลการประเมนความสัมพนธ์ระหว่างยาที่สงสัย ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการปรับเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยา +1 0 0 0 0
9. ผู้ป่วยเคยมีปฏิกิริยาที่เหมือนหรือคล้ายคลึงกันนี้มาก่อน ในการ
ิ
ั
ิ
ั
ยาที่ควรประเมิน คือ clozapine และ risperidone ผลการประเมนความสัมพนธ์ระหว่างยาที่สงสัย
ยาที่ควรประเมิน คือ clozapine และ risperidone ผลการประเมนความสัมพนธ์ระหว่างยาที่สงสัย
ิ
ทั้ง 2 รายการ กับภาวะ NMS ได้เท่ากับ 7 คะแนน มีความเป็นไปได้ในระดับน่าจะใช่ (ตารางที่ 5.5) เนื่องจาก
ั
ทั้ง 2 รายการ กับภาวะ NMS ได้เท่ากับ 7 คะแนน มีความเป็นไปได้ในระดับน่าจะใช่ (ตารางที่ 5.5) เนื่องจาก ได้รับยาครั้งก่อน ๆ หรือไม่
ทั้ง 2 รายการ กับภาวะ NMS ได้เท่ากับ 7 คะแนน มีความเป็นไปได้ในระดับน่าจะใช่ (ตารางที่ 5.5) เนื่องจาก
ั
ิ
ทั้ง 2 รายการ กับภาวะ NMS ได้เท่ากับ 7 คะแนน มีความเป็นไปได้ในระดับน่าจะใช่ (ตารางที่ 5.5) เนื่องจาก
ั
ยารกษาโรคจตสามารถทาใหเกด NMS ได้ และการได้รับยา 2 ชนดรวมกน เพ่มความเสยงต่อการเกด NMS
ิ
ิ
้
ี
ิ
่

ิ
่
ิ
ิ
่
ั
ั
ี
ิ
้
ยารกษาโรคจตสามารถทาใหเกด NMS ได้ และการได้รบยา 2 ชนดรวมกน เพ่มความเสยงต่อการเกด NMS ค าอธิบาย ไม่มี
่
ิ
ั
ิ

ั
ยารกษาโรคจตสามารถทาใหเกด NMS ได้ และการได้รบยา 2 ชนดรวมกน เพ่มความเสยงต่อการเกด NMS
ิ

่
ั
้
ี
่
ิ
ิ
ิ
ิ
ั
ยารกษาโรคจตสามารถทาใหเกด NMS ได้ และการได้รบยา 2 ชนดรวมกน เพ่มความเสยงต่อการเกด NMS
ิ
ั
ิ
ิ
ั
ี
ั

้
ิ
่
่
ิยเสี่ยงอื่นที่เป็นสาเหตุของการเกิด NMS และพบว่าผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นภายหลังจากหยุด
และไม่มีปัจจั
และไม่มีปัจจัยเสี่ยงอนที่เป็นสาเหตุของการเกิด NMS และพบว่าผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นภายหลังจากหยุด 10. อาการไม่พึงประสงค์นี้ ได้รับการยืนยันโดยหลักฐานที่เป็นรูปธรรม +1 0 0 +1 +1
ื่
ื่
และไม่มีปัจจัยเสี่ยงอนที่เป็นสาเหตุของการเกิด NMS และพบว่าผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นภายหลังจากหยุด
และไม่มีปัจจัยเสี่ยงอนที่เป็นสาเหตุของการเกิด NMS และพบว่าผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นภายหลังจากหยุด
ื่
clozapine และ risperidone และให้การรักษา NMS ในผู้ป่วยรายนี้เคยได้รับ clozapine มาก่อนและหยุด
clozapine และ risperidone และให้การรักษา NMS ในผู้ป่วยรายนี้เคยได้รับ clozapine มาก่อนและหยุด (objective evidence) หรือไม่
clozapine และ risperidone และให้การรักษา NMS ในผู้ป่วยรายนี้เคยได้รับ clozapine มาก่อนและหยุด
ค าอธบาย การตรวจร่างกาย ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ และการ
ิ
clozapine และ risperidone และให้การรักษา NMS ในผู้ป่วยรายนี้เคยได้รับ clozapine มาก่อนและหยุด
ึ
่
ิ
ยามานานและไมเคยเกด NMS มาก่อน ทั้งนี้ภาวะ NMS เป็นอาการไม่พงประสงค์ที่พบได้ไม่บ่อย และไม่
ิ
่
ยามานานและไมเคยเกด NMS มาก่อน ทั้งนี้ภาวะ NMS เป็นอาการไม่พงประสงค์ที่พบได้ไม่บ่อย และไม่ ประเมินตามเกณฑ์การวินิจฉัย NMS
ึ
่
ิ
ยามานานและไมเคยเกด NMS มาก่อน ทั้งนี้ภาวะ NMS เป็นอาการไม่พงประสงค์ที่พบได้ไม่บ่อย และไม่
ึ
ยามานานและไมเคยเกด NMS มาก่อน ทั้งนี้ภาวะ NMS เป็นอาการไม่พงประสงค์ที่พบได้ไม่บ่อย และไม่
่
ิ
สามารถท านายได้ล่วงหน้า
สามารถท านายได้ล่วงหน้า ึ รวม 7 7
สามารถท านายได้ล่วงหน้า

สามารถท านายได้ล่วงหน้า NMS, neuroleptic malignant syndrome
ตารางท 5.5 ผลการประเมนความสัมพันธ์ระหว่างยาที่สงสัยกับอาการไม่พึงประสงค์ กรณี neuroleptic
ิ
ิ
ตารางท ่ ีี ่ ่5.5 ผลการประเมนความสัมพันธ์ระหว่างยาที่สงสัยกับอาการไม่พึงประสงค์ กรณี neuroleptic
ิ
ี5.5 ผลการประเมนความสัมพันธ์ระหว่างยาที่สงสัยกับอาการไม่พึงประสงค์ กรณี neuroleptic
ตารางท
่
ี
ตารางท 5.5 ผลการประเมนความสัมพนธ์ระหว่างยาที่สงสัยกับอาการไม่พงประสงค์ กรณี neuroleptic
malignant syndrome ิ ั ึ 5) บทบาทของเภสัชกร
malignant syndrome
malignant syndrome
malignant syndrome เกณฑ์คะแนน ผลคะแนนประเมิน ิน การทราบรายการยาทมความเสยงสงต่อการเกด NMS และปัจจัยเสี่ยงส าคัญของการเกิด NMS
เกณฑ์คะแนน
ผลคะแนนประเม
ี
ผลคะแนนประเมิน
ี
่
ู
เกณฑ์คะแนน
ี
ิ
่
ค าถามใน Naranjo’s algorithm
ค าถามใน Naranjo’s algorithm ใช่ ไม่ใช ่ ไม่ใช่ ่ไม่ทราบ clozapine risperidone
ค าถามใน Naranjo’s algorithm
ใช่ ไม่ใช ไม่ทราบ clozapine risperidone
ใช่
ผลคะแนนประเมิน
เกณฑ์คะแนน ไม่ทราบ clozapine risperidone
ั
ู
ิ
่
ั
ื
ั
ิ
ค าถามใน Naranjo’s algorithm โดยเฉพาะการใช้ยารกษาโรคจตขนาดสง หรอการใช้ยารกษาโรคจตรวมกนมากกว่า 1 ชนิด จะเป็นประโยชน์
+1 +1
0 0
1. เคยมีสรุปหรือรายงานการปฏิกิริยานี้มาแล้วหรือไม่
+1 +1
0 0
1. เคยมีสรุปหรือรายงานการปฏิกิริยานี้มาแล้วหรือไม่ +1 +1 ใช่ ไม่ใช ไม่ทราบ clozapine risperidone +1 สาหรับเภสชกรในการใหค าแนะน าแก่ผู้ป่วยและญาติโดยเน้นย้ าความร่วมมือในการใช้ยา การสงเกตอาการ
้
+1
ั

0
่ 0
+1
1. เคยมีสรุปหรือรายงานการปฏิกิริยานี้มาแล้วหรือไม่
ั
ค าอธิบาย risperidone และ clozapine เป็นยารักษาโรคจิตกลุ่มใหม่ +1 0 0 +1 +1 ผดปกติภายหลงใช้ยา รวมถึงให้ค าแนะน าเพอหลีกเลี่ยงหรือป้องกันปัจจัยร่วมที่เพมความเสี่ยงต่อการเกิด
ค าอธิบาย risperidone และ clozapine เป็นยารักษาโรคจิตกลุ่มใหม่
ค าอธิบาย risperidone และ clozapine เป็นยารักษาโรคจิตกลุ่มใหม่
1. เคยมีสรุปหรือรายงานการปฏิกิริยานี้มาแล้วหรือไม่
ิ
ั
ิ่
ื่
และสามารถท าให้เกิด NMS (ข้อมูลในบทที่ 2)
และสามารถท าให้เกิด NMS (ข้อมูลในบทที่ 2) NMS เช่น ภาวะขาดน้ า ร่างกายออนเพลีย สัมผัสกับความรอน ระดับโซเดียมในเลอดตา ขาดธาตุเหลก ภาวะ
และสามารถท าให้เกิด NMS (ข้อมูลในบทที่ 2)
ค าอธิบาย risperidone และ clozapine เป็นยารักษาโรคจิตกลุ่มใหม่
ื

็
้
่
่
2. อาการไม่พึงประสงค์นี้เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับยาที่คิดว่าเป็น
2. อาการไม่พึงประสงค์นี้เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับยาที่คิดว่าเป็น +2 +2 +2 -1 -1 -1 0 0 0 +2 +2 +2 +2 +2 +2
2. อาการไม่พึงประสงค์นี้เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับยาที่คิดว่าเป็น
และสามารถท าให้เกิด NMS (ข้อมูลในบทที่ 2)
สาเหตุหรือไม่
สาเหตุหรือไม่ +2 -1 0 +2 +2 ทุพโภชนาการ การดื่มสุรา ผู้ป่วยรายนี้ใช้ clozapine ซึ่งแพทย์ได้สั่งให้หยุดใช้มานานแล้ว ท าให้อาการรุนแรง
สาเหตุหรือไม่
2. อาการไม่พึงประสงค์นี้เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับยาที่คิดว่าเป็น
ค าอธบาย เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับ clozapine 1 วัน ในขณะที่
ิ
ิ
ค าอธบาย เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับ clozapine 1 วัน ในขณะที่ มากขึ้นจนเกิดภาวะกล้ามเนื้อลายสลายและไตวายเฉียบพลัน ดังนั้น เภสัชกรควรพูดคุยกับญาติก่อนผู้ป่วยกลับ
ิ
ค าอธบาย เกิด
สาเหตุหรือไม่ ขึ้นภายหลังจากได้รับ clozapine 1 วัน ในขณะที่
้
ผู้ป่วยใช risperidone มานานมากกว่า 1 ปี การได้รับยา 2 ชนิด
่
ื
่
ั
้
์
้
ผู้ป่วยใช risperidone มานานมากกว่า 1 ปี การได้รับยา 2 ชนิด บ้านในประเด็นดังกลาวเพ่อปองกนอาการไมพึงประสงคจากยาที่อาจท าให้เกิด NMS ในอนาคต หรือควรให้
ผู้ป่วยใช risperidone มานานมากกว่า 1 ปี การได้รับยา 2 ชนิด
้
ิ
ค าอธบาย เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับ clozapine 1 วัน ในขณะที่
ร่วมกัน เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด NMS
ร่วมกัน เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด NMS ผู้ป่วยหรือญาติน ายาที่แพทย์หยุดสั่งใช้มาคืนที่ห้องยาของโรงพยาบาลเพอลดความเสี่ยงต่อการใช้ยาไม่
ื่
ร่วมกัน เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด NMS
ผู้ป่วยใช risperidone มานานมากกว่า 1 ปี การได้รับยา 2 ชนิด
้
ร่วมกัน เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด NMS 200 เหมาะสม
200
200
200
200 201