Page 236 - Neuropsychiatric.indd

pioglitazone สามารถท าให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลว ผู้ป่วยรายนี้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวภายหลังจากได้รับ 5) บทบาทของเภสัชกร

ื

pioglitazone ประมาณ 1 ปี โดยไม่มีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่ส่งผลให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลว และมีการท างานของ การเกิดอาการไมพึงประสงคจาก pioglitazone อาจใชระยะเวลานานหลายสัปดาหหรือหลายเดอน
่
ั
ไตและตับปกติระหว่างใช้ยา และภายหลงหยด pioglitazone และให้การรักษาภาวะหัวใจล้มเหลว และนัด พบไดทั้งการใชยาในขนาดต่ําและขนาดสูง ซึ่งในกรณีศึกษานี้ ผูปวยใชยามานาน 1 ป และเริมมีอาการชัดเจน
ุ
ติดตามอีก 1 เดือน พบว่าไม่มีภาวะหัวใจล้มเหลวแล้ว ในชวง 2 สัปดาหกอนมาโรงพยาบาล ดังนั้น การใหคําแนะนําเพื่อใหผูปวยสังเกตอาการผิดปกตภายหลังจาก
ิ
การใชยา เชน นําหนักเพิ่มข้นอยางรวดเร็ว หายใจไมสะดวก บวมนํา และสอบถามผูปวยทุกครั้งที่มารับยา


้
ึ
้
ตารางที่ 5.13 ผลการประเมินความสัมพันธ์ระหว่างยาที่สงสัยกับอาการไม่พึงประสงค์ กรณีภาวะหัวใจล้มเหลว และทุกครังทีมีการปรับเพิ่มขนาดยา จะชวยทําใหลดความเสี่ยงตอการเกิดอาการไมพึงประสงคทีรุนแรง
้
่
่

ค าถามใน Naranjo’s algorithm เกณฑ์คะแนน ผลคะแนน นอกจากนีควรทบทวนรายการยาเมือมีการปรับเปลียนแผนการรักษาทุกครั้ง เนื่องจากการมีโรครวมหรือปจจัย
่
่
้
ประเมิน


่
ใช่ ไม่ใช ไม่ทราบ เสี่ยงอื่น ๆ บางอยางรวมดวย เปนขอหามในการใชยา เชน หากผูปวยเปนโรคหัวใจลมเหลวที่มีความรุนแรง
pioglitazone
ั
1. เคยมีสรุปหรือรายงานการปฏิกิริยานี้มาแล้วหรือไม่ +1 0 0 +1 ระดบ class III และ class IV ตามการจัดแบงโดย New York Heart Association (NYHA) หรือมี symptomatic

่

ค าอธิบาย pioglitazone สามารถท าให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลว (บทที่ 3) heart failure จะตองหลีกเลียงการใช pioglitazone
2. อาการไม่พึงประสงค์นี้เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับยาที่คิดว่าเป็นสาเหตุ +2 -1 0 +2
หรือไม่ 8. กรณีศึกษา: ลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดําจาก fluorouracil
ค าอธิบาย เกิดขึ้นภายหลังจากได้รับ pioglitazone ประมาณ 1 ปี ผูปวยหญิง อายุ 74 ป น้ําหนก 37 กิโลกรัม เขารับการรักษาในโรงพยาบาลดวยอาการสําคญคอ ขา

ั
ั
ื
3. อาการไม่พึงประสงค์นี้ดีขึ้นเมื่อหยุดยาดังกล่าว หรือเมื่อให้ยาต้านท ี่ +1 0 0 +1 บวมขางซาย บริเวณนอง ปวดขามากขึ้น ไมมีไข ไมมีหอบ นอนราบได ไมเจ็บแนนหนาอก นาน 3 วน กอนมา
ั
จ าเพาะเจาะจง (specific antagonist) หรือไม่
้
ู

ค าอธิบาย แพทย์หยุด pioglitazone และให้การรักษาภาวะหัวใจล้มเหลว โรงพยาบาล ผลการตรวจรางกายแรกรับ อุณหภมิรางกาย 37.9 องศาเซลเซียส อัตราการเตนของชีพจร 94 ครัง/
ั
และนัดติดตามอีก 1 เดือน และพบว่าไม่มีภาวะหัวใจล้มเหลวแล้ว นาที ความดนโลหิต 91/59 มิลลิเมตรปรอท อัตราการหายใจ 22 ครั้ง/นาที ตรวจรางกายพบขาบวม กดบุม
ั

4. อาการไม่พึงประสงค์ดังกล่าวเกิดขึ้นอีกเมื่อเริ่มให้ยาใหม่หรือไม่ +2 -1 0 0 วดเสนรอบวงขาดานขวาได 29 เซนติเมตร ขางซายได 33 เซนติเมตร ระบบอื่น ๆ ของรางกายปกติดี ผลตรวจ
ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการให้ยาซ้ าอีก venous duplex ultrasound ทีขา พบ acute deep vein thrombosis (DVT) ที่ขาขางซายสวนลาง ผลตรวจ
่
5.ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นสามารถเกิดจากสาเหตุอื่น (นอกเหนือจากยา) ของผู้ป่วย -1 +2 0 +2 ทางหองปฏิบัติการ พบฮีโมโกลบิน 9.5 กรัม/เดซิลิตร ฮีมาโทคริตรอยละ 29 เกล็ดเลือด 112,000 เซลล/
ได้หรือไม่ ไมโครลิตร อัลบูมิน 2.6 กรัม/เดซิลิตร คา prothrombin time (PT) 13.6 วินาที คา partial thromboplastin

ค าอธิบาย ไม่มีเนื่องจากผู้ป่วยไม่มีโรคที่อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดหัวใจ
่
ี

ล้มเหลว และมีการท างานของไตและตับปกติระหว่างใช้ยา time (PTT) 43.6 วินาที คา INR 1.1 ผลตรวจอืน เชน การทํางานของตับและไต ระดับอิเล็กโทรไลตปกติด

6. ปฏิกิริยาดังกล่าวเกิดขึ้นอีก เมื่อให้ยาหลอกหรือไม่ -1 +1 0 0 ผูปวยมีโรคประจําตัว คือ มะเร็งเตานม stage T 3N 0M 0 ผาตัดเตานมแลว ขณะนี้อยูระหวางการไดรับยาเคมี
ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการให้ยาหลอก บําบัดสูตร FAC (fluorouracil + doxorubicin + cyclophosphamide) รอบที 5 และมีแผนการใหยา 6 รอบ
่
7. สามารถตรวจวัดปริมาณยาได้ในเลือด (หรือของเหลวอื่น) ในปริมาณความ +1 0 0 0 โดยใหยาทุก 21 วน ขนาดยาทีได คอ 1) fluorouracil 500 มิลลิกรัม/ตารางเมตร 2) doxorubicin 50
ั
่
ื

เข้มข้นที่เป็นพิษหรือไม่ มิลลิกรัม/ตารางเมตร และ 3) cyclophosphamide 500 มิลลิกรัม/ตารางเมตร โดยยาทัง 3 ชนด จะใหใน
้
ิ
ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการวัดระดับยาในเลือด
่

ื
่
8. ปฏิกิริยารุนแรงขึ้น เมื่อเพิ่มขนาดยาหรือลดความรุนแรงลงเมื่อลดขนาดยา +1 0 0 0 วันที 1 ของแตละรอบ ยาอื่นทีผูปวยไดรับคอ multivitamin, ferrous fumarate, metoclopramide,
ั
ิ
หรือไม่ prednisolone, cyproheptadine และ hyoscine ไมเคยแพยา ไมมีโรคอื่น ครอบครัวไมมีประวตโรคระบบ

ค าอธิบาย ไม่ทราบเนื่องจากไม่มีการปรับเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยา หัวใจและหลอดเลือด จากขอมูลดังกลาว ผูปวยจึงไดรับการรักษา DVT ดวย enoxaparin ขนาด 40 มิลลิกรัม/
9. ผู้ป่วยเคยมีปฏิกิริยาที่เหมือนหรือคล้ายคลึงกันนี้มาก่อน ในการได้รับยา +1 0 0 0 0.4 มิลลิลิตร ฉีดใตผิวหนังทุก 12 ชั่วโมง ติดตอกัน 6 วัน และ warfarin ขนาด 3 มิลลิกรัม รับประทานวันละ
ครั้งก่อน ๆ หรือไม่ ครั้ง กอนนอน โดยเริ่มยาวันที่ 2 ของการให enoxaparin เมื่อผูปวยกลับบาน แพทยสั่งใชยา warfarin
ค าอธิบาย ไม่มี เนื่องจากผู้ป่วยได้รับ pioglitazone มา 1 ปี และเพิ่งแสดง ตอเนื่องนาน 6 สัปดาห
อาการหัวใจล้มเหลว
10. อาการไม่พึงประสงค์นี้ ได้รับการยืนยันโดยหลักฐานที่เป็นรูปธรรม +1 0 0 +1 1) ความเสี่ยงจากยา
(objective evidence) หรือไม่ ยาที่สงสัยวาอาจเปนสาเหตุของการเกิด DVT ในผูปวยรายนี้ คือ fluorouracil ทําใหเกิดการแตกของ
ค าอธิบาย ผลการตรวจร่างกาย และ echocardiography ยืนยันว่าผู้ป่วยมี เซลลเยื่อบุหลอดเลือดและทําใหเยื่อบุหลอดเลือดสูญเสียการทําหนาที่ได (ขอมูลสนับสนุนที่ไดกลาวในบทที่ 4)
ภาวะ preserved left ventricular ejection fraction (EF 65%) ทั้งนี้ปจจัยเสี่ยงอื่น คือ สูงอายุ และไดรับคอรติโคสเตียรอยด คือ prednisolone ขนาด 60 มิลลิกรัม/วน โดย
ั
รวม 7 แบงให 3 ครั้ง นอกจากนี้จากผูปวยเปนโรคมะเร็งซึ่งเปนปจจัยเสี่ยงตอลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดํา
7

214 223
215