Page 65 - Neuropsychiatric.indd

ตารางที่ 2.5 แบบประเมินความรุนแรงของภาวะซึมเศร้า 17-item Hamilton Depression Rating Scale
หวขอ
ั
้
คะแนน
(HAM-D) (ต่อ) ก) เมอใหคะแนนโดยอาศัยประวต: 0 = ไม่มีน้าหนกลด; 1 = อาจมีน้าหนกลด ซึง ่
ั
ื
16. น้าหนกลด
ิ
ํ
ํ
ั
ํ
ั
ั
่
้
คะแนน
หัวข้อ
คะแนน
หัวข้อ เกยวเนองกบการเจ็บป่วยครงนี; 2 = น้าหนกลดชัดเจน (ตามทผูป่วยบอก); 3 = ไมได ้
ื
่
ี
่
ั
้
่
ั
ํ
ี
ั
่
้
้
1. อารมณ์ซึมเ
0 = ไม่มี; 1 = จะบอกภาวะความรู้สึกนี้ ต่อเมื่อถามเท่านั้น; 2 = บอกภาวะความรู้สึกนี้
16. น้ าหนักลด ศร้า ก) เมื่อให้คะแนนโดยอาศัยประวัติ: 0 = ไม่มีน้ าหนักลด; 1 = อาจมีน้ าหนักลด ซึ่ง
ประเมน
ิ
เกี่ยวเนื่องกับการเจ็บป่วยครั้งนี้; 2 = น้ าหนักลดชัดเจน (ตามที่ผู้ป่วยบอก); 3 = ไม่ได้
ออกมาเอง; 3 = สื่อภาวะความรู้สึกนี้โดยภาษากาย ได้แก่ ทางการแสดงสีหน้า, ท่าทาง,
ข) เมอชังวดนาหนกทเปลียนไปจรง: 0 = น้าหนกลดน้อยกวา 1 ปอนด์ใน 1 สัปดาห; 1 =
ื
่
ประเมิน ่ ั ้ ํ ั ี ่ ่ ิ ํ ั ่ ์
น้ าเสียง และมักร้องไห้; 4 = ผู้ป่วยบอกเพียงความรู้สึกนี้อย่างชัดเจน ทั้งการบอกออกมา
ั
์
่
่
ั
น้าหนกลดมากกวา 1 ปอนด์ใน 1 สัปดาห; 2 = น้าหนกลดมากกวา 2 ปอนด์ใน 1
ข) เมื่อชั่งวัดน้ าหนักที่เปลี่ยนไปจริง: 0 = น้ าหนักลดน้อยกว่า 1 ปอนด์ใน 1 สัปดาห์; 1 =
ํ
ํ
เอง และภาษากาย
้
่
์
ิ
สัปดาห; 3 = ไมไดประเมน
2. ความรู้สึกผิด น้ าหนักลดมากกว่า 1 ปอนด์ใน 1 สัปดาห์; 2 = น้ าหนักลดมากกว่า 2 ปอนด์ใน 1
0 = ไม่มี; 1 = ติเตียนตนเอง รู้สึกตนเองท าให้ผู้อื่นเสียใจ; 2 = รู้สึกผิด หรือครุ่นคิดถึง
สัปดาห์; 3 = ไม่ได้ประเมิน
ความผิดพลาดหรือการก่อกรรมในอดีต; 3 = ความเจ็บป่วยในปัจจุบันเป็นการลงโทษ, มี
่
่
่
17. การหยงเหนถงความผิดปกติ 0 = ยอมรบวากาลังซมเศรา และเจ็บป่วย; 1 = ยอมรบความเจ็บป่วย แตโยงสาเหตกบ
ั
็
ั
ํ
ึ
ึ
้
ั
ั
ุ
17. การหยั่งเห็นถึงความผิดปกติ 0 = ยอมรับว่าก าลังซึมเศร้า และเจ็บป่วย; 1 = ยอมรับความเจ็บป่วย แต่โยงสาเหตุกับ
อาการหลงผิดว่าตนผิด; 4 =ได้ยินเสียงกล่าวโทษ หรือประนาม และ/หรือ เห็นภาพหลอน
้
ของตนเอง อาหารที่แย่ ดินฟ้าอากาศ การท างานหนัก ไวรัส การต้องการพักผ่อน ฯลฯ; 2 = ปฏิเสธ ิ
ํ
ั
่
้
ี
อาหารทแย ดนฟาอากาศ การทางานหนัก ไวรส การตองการพักผ่อน ฯลฯ; 2 = ปฏเสธ
่
ิ
ของตนเอง
ที่ข่มขู่คุมคาม
้
การเจ็บป่วยโดยสินเชิง
3. การฆ่าตัวตาย การเจ็บป่วยโดยสิ้นเชิง
0 = ไม่มี; 1 = รู้สึกชีวิตไร้ค่า; 2 = คิดว่าตนเองน่าจะตาย หรือความคิดใด ๆ เกี่ยวกับการ
27 27
ิ
ทมา : อางองจากมาโนช และคณะ
ที่มา : อ้างอิงจากมาโนช และคณะ ตายที่อาจเกิดขึ้นได้กับตนเอง; 3 = มีความคิดหรือท่าทีจะฆ่าตัวตาย; 4 = พยายามที่จะฆ่า
ี
่
้
ตัวตาย
3. ความวิตกกังวล 0 = ไม่มีปัญหาเข้านอนแล้วหลับยาก; 1 = แจ้งว่านอนหลับยากบางครั้ง ได้แก่ นานกว่า
ั
3. ความวตกกงวล
4. การนอนไม่หลับในช่วงต้น
ิ
ความวิตกกังวล (anxiety) เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้ในคนทั่วไปเนื่องจากมีความกังวลหรือหวาดกลัวว่า
1/2 ชั่วโมง; 2 = แจ้งว่านอนหลับยากทุกคืน
ั
ื
ิ
ี
ั
่
่
ึ
ิ
็
้
ั
่
ความวตกกงวล (anxiety) เปนอาการทีเกดขนไดในคนทวไปเนืองจากมความกงวลหรอหวาดกลววา
้
สิ่งไม่ดีจะเกิดขึ้น แต่ในผู้ที่มีความวิตกกังวลมากผิดปกติและส่งผลกระทบต่อการด าเนินชีวิตประจ าวัน มีความ ั ่
5. การนอนไม่หลับ ในช่วงกลางคืน 0 = ไม่มีปัญหา; 1 = ผู้ป่วยแจ้งว่ากระสับกระส่ายและนอนหลับไม่สนิทช่วงกลางคืน; 2 =
้
่
ิ
ิ
ิ
่
ี
ํ
ํ
่
่
ึ
สิงไมดจะเกิดขน แตในผูทีมีความวตกกงวลมากผิดปกตและสงผลกระทบตอการดาเนนชวตประจาวน มีความ
้
ั
่
ั
่
ิ
ี
จ าเป็นต้องได้รับการตรวจรักษา โดยผู้ป่วยอาจมีอาการด้านอารมณ์ เช่น เครียด กลัว หงุดหงิด กังวล ไม่สบาย
ตื่นกลางดึก หากมีลุกจากที่นอน ให้คะแนน 2 (ยกเว้นเพื่อปัสสาวะ)
้
็
ิ
่
0 = ไม่มีปัญหา; 1 = ตื่นแต่เช้ามืด แต่นอนหลับต่อได้; 2 = นอนต่อไม่หลับอีก หากลุก
่
ี
้
ั
ํ
้
จาเปนตองไดรบการตรวจรักษา โดยผปวยอาจมีอาการดานอารมณ์ เชน เครยด กลัว หงดหงด กงวล ไม่สบายใจ
ั
ู
ุ
้
ใจ ใจลอย ฟุ้งซ่าน ตกใจง่าย อาการด้านความคิดและความเข้าใจ เช่น สมาธิลดลง หลงลืม และอาการทางกาย
6. การตื่นนอนเช้ากว่าปกติ
จากเตียงไปแล้ว
ิ่
เช่น หายใจไม่อม เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง ปวดหัว ใจสั่น เหงื่อแตก เป็นลม นอนไม่หลับ ปัสสาวะบ่อย ปวดแน่น
ุ
ิ
ใจลอย ฟงซ่าน ตกใจงาย อาการด้านความคดและความเข้าใจ เชน สมาธลดลง หลงลืม และอาการทางกาย
่
ิ
้
่
7. การงานและกิจกรรม
0 = ไม่มีปัญหา; 1 = มีความคิดและความรู้สึกว่าตนเองไม่มีสมรรถภาพ, อ่อนเปลี้ย, หรือ
ท้อง จุกเสียด ลมขึ้น ในผู้ป่วยที่มอาการเรื้อรังสามารถกลายเป็นโรควิตกกังวลได้ ซึ่งโรคที่พบบ่อยในกลุ่ม
ี
เชน หายใจไมอม เหนอยงาย ไม่มีแรง ปวดหัว ใจสัน เหงอแตก เปนลม นอนไมหลับ ปสสาวะบอย ปวดแนนท้อง
็
่
่
่
่
ั
่
่
ื
่
่
่
ิ
ื
่
หย่อนก าลังที่จะท ากิจกรรมต่าง ๆ; 2 = หมดความสนใจในกิจกรรมต่างๆ งานอดิเรก หรือ
อาการวิตกกังวล คือ generalized anxiety disorder (GAD) และ panic disorder 2,28,29
ึ
ิ
่
้
ี
่
่
ุ
้
่
จกเสียด ลมขน ในผูปวยทมีอาการเรือรังสามารถกลายเป็นโรควตกกงวลได ซึงโรคทีพบบอยในกลุมอาการ
้
้
่
่
ั
งานประจ า; 3 = เวลาที่ใช้จริงในการท ากิจกรรมลดลง หรือผลงานลดลง หากอยู่ใน
ั
อาการวิตกกงวลที่มีสาเหตุจากยาส่วนใหญ่เกิดขึ้นภายในระยะเวลาเป็นวันหรือสัปดาห์หลังเริ่มใช้ยา
2,28,29
โรงพยาบาล, ให้ คะแนน 3 ถ้าผู้ป่วยใช้เวลาต่ ากว่า 3 ชั่วโมงต่อวันในการท ากิจกรรม; 4 =
ั

ื
ิ
วตกกงวล คอ generalized anxiety disorder (GAD) และ panic disorder
ปรับเพิ่มขนาดยา หรือหยุดยา โดยส่วนใหญ่ก่อให้เกิดอาการวิตกกังวลที่มีความรุนแรงในระดับเล็กน้อยถงปาน
ึ
หยุดท างานเพราะการเจ็บป่วยในปัจจุบัน
อาการวตก
ึ
ิกงวลทีมีสาเหตุจากยาส่วนใหญ่เกิดขนภายในระยะเวลาเป็นวันหรอสัปดาห์หลังเรมใช้ยา
ิ
้
ิ
ิ
่
ื
ิ
กลาง สามารถประเมนไดโดยใช้แบบประเมนความวิตกกงวล เช่น แบบประเมน Hamilton Anxiety Rating
ั
ั
้
่
0 = การพูดจาและความคิดปกติ; 1 = มีอาการเชื่องช้าเล็กน้อยขณะสัมภาษณ์; 2 = มี
8. อาการเชื่องช้า (ความคิดและ
ี
่
Scale (HAM-A) ซึ่งประเมิน 14 อาการ โดยแตละขอมคะแนน 0 ถึง 4 คะแนน คะแนนรวมอย่ในช่วง 0-56 ึ
้
ู
ั
ั
้
้
่
ิ
ุ
ั
่
ปรบเพมขนาดยา หรอหยดยา โดยส่วนใหญกอใหเกดอาการวตกกงวลทีมีความรุนแรงในระดบเล็กนอยถง
่
ิ
ื
่
ิ
การพูด)
อาการเชื่องช้าชัดเจนขณะสัมภาษณ์; 3 = สัมภาษณ์ได้อย่างล าบาก; 4 = อยู่นิ่งเฉยโดย
่
ื
คะแนน จ าแนกระดับความรนแรงตามช่วงคะแนน กลาวคอ ต ากว่า 17 คะแนน จัดเป็นความรุนแรงระดบ
ุ
ั
่
สิ้นเชิง
ั
้
้
ปานกลาง สามารถประเมินไดโดยใชแบบประเมินความวิตกกงวล เช่น แบบประเมิน Hamilton Anxiety
เล็กน้อย; 18-24 คะแนน จัดเป็นความรุนแรงระดับปานกลาง และ 25 คะแนนขึ้นไป จัดเป็นความรุนแรงระดับ
0 = ไม่มี; 1 = งุ่นง่าน อยู่ไม่สุข; 2 = เล่นมือ เล่นผม ฯลฯ; 3 = เดินไปมา นั่งไม่ติดที่; 4 =
9. อาการกระวนกระวายทั้งกาย
Rating Scale (HAM-A) ซึงประเมน 14 อาการ โดยแตละขอมีคะแนน 0 ถง 4 คะแนน คะแนนรวมอยูในชวง
้
่
30
มาก (ตารางที่ 2.6) ่ ิ บีบมือ กัดเล็บ ดึงผม กัดริมฝีปาก ึ ่ ่
และใจ
็
ั
0-56 คะแนน จาแนกระดบความรุนแรงตามชวงคะแนน กล่าวคือ ตากวา 17 คะแนน จดเปนความรุนแรง
่
ั
่
่
ํ
ํ

0 = ไม่มีปัญหา; 1 = รู้สึกตึงเครียด และหงุดหงิด; 2 = กังวลในเรื่องเล็กน้อย; 3 = การ
10. ความวิตกกังวลในใจ
้
ั
พูดจาหรือสีหน้ามีท่าทีหวั่นกลัว; 4 = แสดงความหวาดกลัว โดยไม่ต้องถาม
ระดบเล ็กนอย; 18-24 คะแนน จดเป็นความรนแรงระดบปานกลาง และ 25 คะแนนขึนไป จดเป็นความ
ั
้
ั
ั
ุ
11. ความวิตกกังวลซึ่งแสดงออก
30

ั
ุ
รนแรงระดบมาก (ตารางท 2.6) 0 = ไม่มี; 1 = เล็กน้อย; 2 = ปานกลาง; 3 = รุนแรง; 4 = เสื่อมสมรรถภาพ
่
ี
ทางกาย

12. อาการทางกาย ระบบทางเดิน 0 = ไม่มี; 1 = เบื่ออาหาร แต่รับประทานโดยผู้อื่นไม่ต้องคอยกระตุ้น; 2 = เบื่ออาหาร แต่

อาหาร รับประทานโดยผู้อื่นไม่ต้องคอยกระตุ้น

13. อาการทางกาย อาการทั่วไป 0 = ไม่มี; 1 = ตึงแขนขา หลังหรือศีรษะ ปวดหลัง ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ หมดแรง

และอ่อนเพลีย; 2 = มีอาการใด ๆ ที่ชัดเจน
14. อาการทางระบบสืบพันธ ุ์ 0 = ไม่มี; 1 = เล็กน้อย; 2 = ปานกลาง

15. อาการคิดว่าตนป่วยเป็นโรค 0 = ไม่มี; 1 = หมกมุ่นในตนเอง (ด้านร่างกาย); 2 = หมกมุ่นเรื่องสุขภาพ; 3 = แจ้งถึง

ทางกาย อาการต่าง ๆ บ่อย เรียกร้องความช่วยเหลือ ฯลฯ; 4 = มีอาการหลงผิดว่าตนป่วยเป็นโรค
ทางกาย

43
46
44 44