Page 66 - Neuropsychiatric.indd

ตารางที่ 2.6 แบบประเมินความรุนแรงของอาการวิตกกังวล Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A)
หัวข้อ คะแนน

1. อารมณ์วิตกกังวล (วิตกกังวล กังวลหรือกลัวว่าเหตุการณ์ข้างหน้าจะแย่ลง) 0 = ไม่มี
2. ความเครียด (รู้สึกเครียด กล้ามเนื้ออ่อนล้า การตอบสนองเมื่อตกใจ ร้องไห้ 1 = เล็กน้อย
ง่าย ตัวสั่น รู้สึกกระสับกระส่าย ไม่ผ่อนคลาย) 2 = ปานกลาง
3. ความกลัว (กลัวความมืด กลัวคนแปลกหน้า กลัวการอยู่คนเดียว กลัวสัตว์ 3 = มาก
กลัวการจราจร กลัวฝูงชน) 4 = มากที่สุด
4. นอนไม่หลับ (นอนหลับยาก ไม่สามารถนอนต่อเนื่องได้ยาว นอนหลับไม่
เพียงพอและรู้สึกเหนื่อยล้าเวลาตื่น ฝันร้าย ฝันผวา)
5. เชาวน์ปัญญา (ไม่มีสมาธิ ความจ าไม่ดี)
6. อารมณ์ซึมเศร้า (ขาดความสนใจ ไม่รู้สึกยินดี ซึมเศร้า ตื่นเร็ว)
7. ระบบกล้ามเนื้อ (ปวดกล้ามเนื้อ กล้ามเนื้อกระตุก ฝืด กล้ามเนื้อกระตุกโดย
ไม่ตั้งใจ นอนกัดฟัน น้ าเสียงไม่คงที่)
8. การรับความรู้สึก (เสียงหริ่งในหู มองเห็นภาพไม่ชัด รู้สึกร้อนๆ หนาวๆ รู้สึก
อ่อนแอ รู้สึกเหมือนถูกทิ่มแทง)
9. อาการทางระบบหัวใจและหลอดเลือด (หัวใจเต้นเร็ว ชีพจรเต้นเร็ว เจ็บ
หน้าอก รู้สึกเหมือนจะเป็นลม)
10. อาการทางระบบทางเดินหายใจ (หายใจไม่สะดวก รู้สึกเหมือนขาดอากาศ
หายใจ หายใจหอบเหนื่อย ถอนหายใจ)
11. อาการทางระบบทางเดินอาหาร (กลืนล าบาก ปวดท้อง รู้สึกแสบร้อน
ท้องอืด คลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก น้ าหนักลด)
12. อาการทางระบบทางเดินทางปัสสาวะ (ปัสสาวะบ่อย ประจ าเดือนขาด
ประจ าเดือนมากผิดปกติ ความต้องการทางเพศลดลง)
13. อาการทางระบบประสาทอัตโนมัติ (ปากแห้ง ซีด เหงื่อออกง่าย เวียนศีรษะ
ปวดศีรษะจากความเครียด ขนลุก)
14. พฤติกรรมในระหว่างการสัมภาษณ์ (กระสับกระส่าย มือสั่น ขมวดคิ้ว หน้า
เครียด ถอนหายใจ หรือหายใจเร็ว หน้าซีด)
30
ที่มา : เรียบเรียงจาก Hamilton

3.1 ยาที่เป็นสาเหตุ
ี
่
ั
ื
่
่
ั
ั
ี
่
อาการวิตกกงวลจากยาเกยวข้องกบการเปลยนแปลงระดบของสารสอประสาทผานหลายกลไก 5,28,31

(ตารางท 2.7) ได้แก่ 1) รบกวนการทางานของ GABA เช่น gabapentin, phenytoin และ mefloquine; 2)

ี
่
ิ่
ท าให้ระดับ norepinephrine เพมขึ้น เช่น ยาไทรอยดฮอร์โมน, pseudoephedrine, salbutamol และ
์
ั
ิ่
ิ
ั
theophylline; 3) รบกวน dopamine ทั้งเพมและลดระดับ dopamine เช่น ยารกษาโรคจตและยารกษา
่
โรคพาร์กินสัน; 4) รบกวนระบบฮอร์โมนในรางกาย เช่น estrogen, progesterone, testosterone,
่
leuprorelin; 5) เพ่มระดับ cortisol เช่น ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ และยาบางชนิดไมทราบกลไกชัดเจน
ิ
ี
ุ
เช่น ยาต้านแบคทเรยกลุ่ม fluoroquinolones และ vinblastine นอกจากนี้อาจมีสาเหตุจากการหยดยา
ี
benzodiazepines กะทันหัน ภายหลังจากใช้ยาต่อเนื่องนานอย่างน้อย 2-4 สัปดาห์ เนื่องจากยามีฤทธิ์ต่อ
่
ุ
GABA receptor ท าให้มีฤทธิ์คลายกังวล การหยดยากะทนหัน ท าให้ฤทธิ์ต่อ GABA receptor ลดลงอยาง
ั
รวดเรว โดยยาที่ค่าครึ่งชีวิตสั้น เช่น alprazolam และ lorazepam จะพบอาการวิตกกงวลภายใน 6-24
็
ั
45
45