Page 76 - Neuropsychiatric.indd

activity ที่อ่อน) ซึ่งมีเมแทบอไลต์ที่มีฤทธิ์คือ norpethidine ที่มีค่าครึ่งชีวิต 15-30 ชั่วโมง จึงมีความเสี่ยงที่ยา
activity ที่อ่อน) ซึ่งมีเมแทบอไลต์ที่มีฤทธิ์คือ norpethidine ที่มีค่าครึ่งชีวิต 15-30 ชั่วโมง จึงมีความเสี่ยงที่ยา
จะสะสมและเกิดพษโดยเฉพาะผู้ที่มีการท างานของไตบกพร่อง; 2) เพ่ม GABA activity ได้แก่ barbiturates
ิ
ิ
activity ที่อ่อน) ซึ่งมีเมแทบอไลต์ที่มีฤทธิ์คือ norpethidine ที่มีค่าครึ่งชีวิต 15-30 ชั่วโมง จึงมีความเสี่ยงที่ยา
ิ
ิ
จะสะสมและเกิดพษโดยเฉพาะผู้ที่มีการท างานของไตบกพร่อง; 2) เพ่ม GABA activity ได้แก่ barbiturates
ี
ุ
และ benzodiazepines นอกจากน้การหยดใช้ benzodiazepines กะทันหันสามารถก่อให้เกิดภาวะสับสน
ิ
ิ
จะสะสมและเกิดพษโดยเฉพาะผู้ที่มีการท างานของไตบกพร่อง; 2) เพ่ม GABA activity ได้แก่ barbiturates
ี
ุ
และ benzodiazepines นอกจากน้การหยดใช้ benzodiazepines กะทันหันสามารถก่อให้เกิดภาวะสับสน
เฉียบพลันได้; 3) ลด neuronal excitability ได้แก่ ยากันชัก carbamazepine, phenytoin, valproic acid
ี
และ benzodiazepines นอกจากน้การหยดใช้ benzodiazepines กะทันหันสามารถก่อให้เกิดภาวะสับสน
ุ
เฉียบพลันได้; 3) ลด neuronal excitability ได้แก่ ยากันชัก carbamazepine, phenytoin, valproic acid
และ topiramate แต่ยากันชักกลุ่มใหม่มีความเสี่ยงน้อยกว่า เช่น gabapentin, lamotrigine, levetiracetam
เฉียบพลันได้; 3) ลด neuronal excitability ได้แก่ ยากันชัก carbamazepine, phenytoin, valproic acid
และ topiramate แต่ยากันชักกลุ่มใหม่มีความเสี่ยงน้อยกว่า เช่น gabapentin, lamotrigine, levetiracetam
่
ิ
่
และ vigabatrin; 4) ก่อให้เกิดพษตอระบบประสาทสวนกลาง ได้แก่ ยาต้านมะเร็ง เช่น carbopla
และ topiramate แต่ยากันชักกลุ่มใหม่มีความเสี่ยงน้อยกว่า เช่น gabapentin, lamotrigine, levetiracetam tin,
่
่
ิ
และ vigabatrin; 4) ก่อให้เกิดพษตอระบบประสาทสวนกลาง ได้แก่ ยาต้านมะเร็ง เช่น carboplatin,
ิ
่
และ vigabatrin; 4) ก่อให้เกิดพษตอระบบประสาทสวนกลาง ได้แก่ ยาต้านมะเร็ง เช่น carboplatin,
cyclophosphamide, cytarabine, ifosfamide, methotrexate; และ 5) ไม่ทราบกลไกชัดเจน ได้แก่ ยาลด
่
cyclophosphamide, cytarabine, ifosfamide, methotrexate; และ 5) ไม่ทราบกลไกชัดเจน ได้แก่ ยาลด
ความดันโลหิตกลุ่ม centrally acting agents เช่น clonidine และ methyldopa, beta blockers (ยาที่มี
cyclophosphamide, cytarabine, ifosfamide, methotrexate; และ 5) ไม่ทราบกลไกชัดเจน ได้แก่ ยาลด
ความดันโลหิตกลุ่ม centrally acting agents เช่น clonidine และ methyldopa, beta blockers (ยาที่มี
ความดันโลหิตกลุ่ม centrally acting agents เช่น clonidine และ methyldopa, beta blockers (ยาที่มี
คุณสมบัติละลายได้ดีในไขมัน เช่น propranolol มีความเสี่ยงสูงกว่ายาที่มีคุณสมบัติละลายได้ดีในน้ า เช่น
คุณสมบัติละลายได้ดีในไขมัน เช่น propranolol มีความเสี่ยงสูงกว่ายาที่มีคุณสมบัติละลายได้ดีในน้ า เช่น
คุณสมบัติละลายได้ดีในไขมัน เช่น propranolol มีความเสี่ยงสูงกว่ายาที่มีคุณสมบัติละลายได้ดีในน้ า เช่น
atenolol) ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (dexamethasone มความเสี่ยงมากกว่า prednisolone) และ
ี
atenolol) ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (dexamethasone มความเสี่ยงมากกว่า prednisolone) และ
ี
ี
atenolol) ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (dexamethasone มความเสี่ยงมากกว่า prednisolone) และ
NSAIDs ในขนาดสูง
NSAIDs ในขนาดสูง
NSAIDs ในขนาดสูง
นอกจากนี้ ความผิดปกติของการรับรู้และความคิดอาจเกิดจากยาที่ท าให้ระดับน้ าตาลในเลือดต่ า หรือ
นอกจากนี้ ความผิดปกติของการรับรู้และความคิดอาจเกิดจากยาที่ท าให้ระดับน้ าตาลในเลือดต่ า หรือ
นอกจากนี้ ความผิดปกติของการรับรู้และความคิดอาจเกิดจากยาที่ท าให้ระดับน้ าตาลในเลือดต่ า หรือ
ยาที่ท าให้ระดับโซเดียมในเลือดต่ าจากภาวะ syndrome of inappropriate antidiuretic hormone
ยาที่ท าให้ระดับโซเดียมในเลือดต่ าจากภาวะ syndrome of inappropriate antidiuretic hormone
ยาที่ท าให้ระดับโซเดียมในเลือดต่ าจากภาวะ syndrome of inappropriate antidiuretic hormone
secretion (SIADH) เช่น ยาต้านซึมเศร้ากลุ่ม SSRIs, TCAs, MAO inhibitors, carbamazepine และยารักษา
secretion (SIADH) เช่น ยาต้านซึมเศร้ากลุ่ม SSRIs, TCAs, MAO inhibitors, carbamazepine และยารักษา
secretion (SIADH) เช่น ยาต้านซึมเศร้ากลุ่ม SSRIs, TCAs, MAO inhibitors, carbamazepine และยารักษา
โรคจิต
โรคจิต
โรคจิต

ตารางที่ 2.9 ยาที่สามารถท าให้เกิดความผิดปกติของการรับรู้และความคิด
ตารางที่ 2.9 ยาที่สามารถท าให้เกิดความผิดปกติของการรับรู้และความคิด
ตารางที่ 2.9 ยาที่สามารถท าให้เกิดความผิดปกติของการรับรู้และความคิด กลไก
ยา
กลไก
ยา ยา กลไก
ยากันชัก: carbamazepine, phenytoin, valproic acid, topiramate ลด neuronal excitability
ลด neuronal excitability
ยากันชัก: carbamazepine, phenytoin, valproic acid, topiramate ลด neuronal excitability
ยากันชัก: carbamazepine, phenytoin, valproic acid, topiramate
ยาแก้ปวดเกร็ง
ลด cholinergic activity
ยาแก้ปวดเกร็ง ลด cholinergic activity
ลด cholinergic activity
ยาแก้ปวดเกร็ง
ยาต้านซึมเศร้า: TCAs
ยาต้านซึมเศร้า: TCAs
ยาต้านซึมเศร้า: TCAs
ยาต้านอาเจียน
ยาต้านอาเจียน
ยาต้านอาเจียน
ยารักษาโรคจิต: เกือบทุกตัว (ความเสี่ยงน้อยคือ risperidone และ olanzapine)
ยารักษาโรคจิต: เกือบทุกตัว (ความเสี่ยงน้อยคือ risperidone และ olanzapine)
ยารักษาโรคจิต: เกือบทุกตัว (ความเสี่ยงน้อยคือ risperidone และ olanzapine)
ยารักษาโรคพาร์กินสัน: benztropine, trihexyphenidyl, levodopa,
ยารักษาโรคพาร์กินสัน: benztropine, trihexyphenidyl, levodopa,
ยารักษาโรคพาร์กินสัน: benztropine, trihexyphenidyl, levodopa,
dopamine agonists, MAO inhibitors
dopamine agonists, MAO inhibitors
dopamine agonists, MAO inhibitors
lithium ขนาดสูง (ระดับยา >1.5 มิลลิอิควิวาเลนต์/ลิตร)
lithium ขนาดสูง (ระดับยา >1.5 มิลลิอิควิวาเลนต์/ลิตร)
lithium ขนาดสูง (ระดับยา >1.5 มิลลิอิควิวาเลนต์/ลิตร)
ยับยั้ง central cholinergic receptors
ยาต้านฮิสตามีน
ยาต้านฮิสตามีน ยับยั้ง central cholinergic receptors
ยับยั้ง central cholinergic receptors
ยาต้านฮิสตามีน
พิษต่อระบบประสาทส่วนกลาง
ยาต้านมะเร็ง: carboplatin, cyclophosphamide, cytarabine, ifosfamide,
ยาต้านมะเร็ง: carboplatin, cyclophosphamide, cytarabine, ifosfamide, พิษต่อระบบประสาทส่วนกลาง
ยาต้านมะเร็ง: carboplatin, cyclophosphamide, cytarabine, ifosfamide,
พิษต่อระบบประสาทส่วนกลาง
methotrexate
methotrexate
methotrexate
ยาปรับภูมิคุ้มกัน: interferon-alpha
กลไกยังไม่ชัดเจน
ยาปรับภูมิคุ้มกัน: interferon-alpha กลไกยังไม่ชัดเจน
ยาปรับภูมิคุ้มกัน: interferon-alpha
กลไกยังไม่ชัดเจน
ยาต้านไวรัสกลุ่ม non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors
ยาต้านไวรัสกลุ่ม non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors
ยาต้านไวรัสกลุ่ม non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors
ยาลดความดันโลหิต: clonidine, methyldopa, beta-blockers
ยาลดความดันโลหิต: clonidine, methyldopa, beta-blockers
ยาลดความดันโลหิต: clonidine, methyldopa, beta-blockers
ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์: dexamethasone
ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์: dexamethasone
ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์: dexamethasone
NSAIDs: indomethacin
NSAIDs: indomethacin
NSAIDs: indomethacin
เพิ่ม GABA activity
barbiturates: phenobarbital (กด excitability activity) y) เพิ่ม GABA activity
barbiturates: phenobarbital (กด excitability activit
barbiturates: phenobarbital (กด excitability activity)
benzodiazepines: diazepam
benzodiazepines: diazepam เพิ่ม GABA activity
benzodiazepines: diazepam
ยับยั้ง cholinergic syst
opioids: pethidine ยับยั้ง cholinergic system em
opioids: pethidine
opioids: pethidine
ยับยั้ง cholinergic system
GABA, gamma aminobutyric acid; MAO, monoamine oxidase; NSAIDs, non-steroidal anti-inflammatory drugs; TCAs, tricyclic
GABA, gamma aminobutyric acid; MAO, monoamine oxidase; NSAIDs, non-steroidal anti-inflammatory drugs; TCAs, tricyclic
GABA, gamma aminobutyric acid; MAO, monoamine oxidase; NSAIDs, non-steroidal anti-inflammatory drugs; TCAs, tricyclic
antidepressants
antidepressants
antidepressants
55
53
56
57
ที่มา : Splinter และคณะ , Fuller และคณะ , Stoner และคณะ และ Bowen และคณะ
53
56
ที่มา : Splinter และคณะ , Fuller และคณะ , Stoner และคณะ และ Bowen และคณะ 57
55
55
53
ที่มา : Splinter และคณะ , Fuller และคณะ , Stoner และคณะ และ Bowen และคณะ
57
56
55 55
55
55